To się wydarzy już w środę! Miliony ludzi będą patrzeć tylko w jednym kierunku

W najbliższą środę na niebie rozegra się jedno z najbardziej widowiskowych zjawisk astronomicznych. Księżyc niemal całkowicie przysłoni tarczę Słońca, fundując nam niezapomniany spektakl. To wyjątkowe wydarzenie już teraz budzi ogromne emocje wśród miłośników astronomii w całej Polsce.

Sylwetka kobiety tyłem, patrzącej na zachód słońca nad górami. O zaćmieniu słońca w Polsce przeczytasz na Eska Szczecin.
Autor: Shutterstock

Zaćmienie Słońca: Mechanizm zjawiska i jego efekty wizualne

Zaćmienie Słońca występuje, gdy Księżyc w nowiu znajduje się idealnie pomiędzy naszą planetą a gwiazdą dzienną. Gdy ich drogi na niebie się przecinają, blask słoneczny zostaje zablokowany, w całości lub w części. Skutkuje to tym, że dzień niespodziewanie przypomina późne popołudnie, a nieboskłon przybiera zimny, stalowy odcień. Ta niesamowita gra cieni i światła od lat wprawia w zachwyt i budzi podziw u obserwatorów.

Wyjątkowość sierpniowego zaćmienia na tle innych zjawisk

Mimo że nów Księżyca pojawia się co miesiąc, rzadko kiedy skutkuje on zaćmieniem Słońca. Ponieważ orbita Srebrnego Globu jest nieco odchylona od orbity Ziemi, zazwyczaj mija on słoneczną tarczę, nie rzucając na nią cienia. Głębokie częściowe zaćmienia, takie jak to zbliżające się, są rzadkością, a całkowite zaciemnienie w naszej części Europy to prawdziwy unikat. Ostatni raz takie zjawisko można było podziwiać w 1999 roku.

QUIZ: Układ Słoneczny. Ile wiesz o planetach?
Pytanie 1 z 15
Wenus obraca się w kierunku przeciwnym do większości planet

Kiedy i gdzie obserwować zaćmienie Słońca w Polsce? Godziny dla miast

Astronomiczny spektakl wystartuje w środę, 12 sierpnia, niedługo przed zachodem słońca. W Polsce będziemy mieli okazję podziwiać je w formie bardzo głębokiego zaćmienia częściowego.

W stolicy pierwsze oznaki nachodzenia Księżyca na Słońce będą zauważalne wokół godziny 19:14, a kulminacja – gdy zakryte zostanie ponad 80% tarczy – przypadnie na około 20:02. Wrocławianie szczytowy moment zaobserwują o 20:09. W wielu regionach kraju koniec zaćmienia nałoży się na zachód słońca, co z pewnością spotęguje wrażenia wizualne.

Głębokość zaćmienia Słońca: Od Szczecina po Rzeszów

Na zachodzie Polski – na przykład w Szczecinie i Wrocławiu – Księżyc przysłoni imponujące 85-87% słonecznej tarczy. W centralnej części kraju, w tym w Warszawie i Łodzi, będzie to około 80-82%. Mieszkańcy południowo-wschodniej Polski zobaczą nieco mniej spektakularne zjawisko – tarcza Słońca zostanie tam przysłonięta w 40 do 60 procentach.

Będzie to najgłębsze zaćmienie, jakie można podziwiać z terytorium Polski od pamiętnego 1999 roku.

Zaćmienie Słońca: Gdzie w Europie zapanuje całkowita ciemność?

Pas całkowitego zaćmienia obejmie Grenlandię, Islandię, północno-wschodnią część Portugalii i duży obszar Hiszpanii – od León i Burgos, aż po Majorkę i Ibizę. W tych miejscach w środku dnia zapadnie zmrok, a przez kilka chwil niebo będzie oświetlane jedynie przez koronę słoneczną. Na Islandii faza całkowitego zaciemnienia potrwa dłużej niż dwie minuty.

Bezpieczna obserwacja zaćmienia Słońca: Co musisz wiedzieć

Spoglądanie bezpośrednio w Słońce – nawet podczas tak głębokiego zaćmienia – grozi poważnym uszkodzeniem wzroku. Aby móc bezpiecznie śledzić to zjawisko, niezbędne są specjalistyczne okulary wyposażone w filtr ISO 12312-2 lub zastosowanie folii Baader AstroSolar. Oglądanie przez lornetki czy teleskopy jest dozwolone jedynie przy użyciu odpowiednich, profesjonalnych filtrów.

Niedopuszczalne jest korzystanie z okularów przeciwsłonecznych, płyt CD, przyciemnianego szkła czy starych klisz do aparatów. Takie praktyki mogą doprowadzić do trwałej utraty wzroku.

Optymalnym miejscem do obserwacji będzie otwarta przestrzeń z dobrym widokiem na zachód – warto wybrać się na plażę, wzniesienie, czy dużą polanę, z dala od wysokich budynków.

Nadchodzące zaćmienia Słońca: Co przyniosą kolejne lata?

Wydarzenie ze środy otwiera niezwykłą serię astronomicznych zjawisk. W sierpniu 2027 roku będziemy świadkami jednego z najdłuższych całkowitych zaćmień tego stulecia – potrwa ono imponujące 6 minut i 20 sekund. Z kolei w styczniu 2028 roku czeka nas zaćmienie obrączkowe, znane jako "pierścień ognia".

Kiedy natomiast doczekamy się całkowitego zaćmienia Słońca, które będzie można obserwować z Polski? Niestety, na ten moment trzeba będzie poczekać aż do roku 2135.

Zaćmienie słońca w Gdańsku