Zabytkowa ruina nad Odrą zmieniła się nie do poznania. Nowe życie "szczecińskiej Wenecji"

2026-05-09 8:42

Przez długi czas ten obiekt odstraszał swoim wyglądem, przypominając zapomniany zakład przemysłowy, a nie wizytówkę dużej aglomeracji. Obecnie gmach przy ulicy Kolumba 80, stanowiący kluczowy element szczecińskiej Wenecji, zyskał drugie życie. Wody Polskie sfinalizowały przebudowę swojej nowej siedziby, ratując przed zniszczeniem poprzemysłowy zabytek z końcówki XIX stulecia, ulokowany tuż nad brzegiem Odry.

Zapomniana część Szczecina znów tętni życiem

Budynki wzniesiono w drugiej połowie XIX stulecia, nadając im typowo przemysłowy charakter. Taka sama rola przypadła im po zakończeniu II wojny światowej, kiedy to Szczecin ostatecznie znalazł się w granicach państwa polskiego. Budowle te wielokrotnie modyfikowano, dostosowując je do bieżących potrzeb fabrycznych. Transformacja ustrojowo-gospodarcza sprawiła jednak, że większość z nich opustoszała i od przeszło trzydziestu lat ulegała stopniowej degradacji.

Sam obiekt zlokalizowany przy ulicy Kolumba 80 wybudowano w okolicach 1890 roku jako fragment dawnej gorzelni Lefevra oraz fabryki drożdży i alkoholi. W następnych dziesięcioleciach funkcjonowały tam różnego rodzaju hurtownie, zakłady usługowe oraz przestronne magazyny. Powojenna rzeczywistość nie była jednak łaskawa dla tego gmachu, który z upływem czasu przekształcił się w jedną z najbardziej charakterystycznych ruin nadodrzańskiego nabrzeża.

Zabytkowa cegła na Kolumba 80 ponownie zachwyca

Proces gruntownej rewitalizacji wiązał się z koniecznością uratowania zabytkowej elewacji oraz fragmentów pierwotnych murów. Konserwator zabytków narzucił bardzo rygorystyczne wytyczne inwestorowi i to właśnie dzięki nim odrestaurowana cegła znów prezentuje się tak, jak w epoce XIX wieku. Za przygotowanie specjalistycznej dokumentacji projektowej odpowiadało biuro Metropolis, natomiast same prace budowlane zrealizowała firma Budimex.

Siedziba Wód Polskich z edukacyjnym podziemiem nad rzeką

Inwestycja objęła kompleksową przebudowę, a także częściową rozbudowę i nadbudowę historycznej konstrukcji. Dołożono zupełnie nową kondygnację, podczas gdy w podziemiach stworzono salę konferencyjną i specjalne centrum edukacji wodnej skierowane do dzieci oraz młodzieży. Na parterze ulokowano reprezentacyjny hol wraz z pomieszczeniami obsługi interesantów, a wyższe poziomy zajęły gabinety Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz Zarządu Zlewni.

Przedstawiciele Wód Polskich zaznaczają, że ten nowoczesny budynek umożliwi bezproblemowe połączenie rozrzuconych do tej pory jednostek w jednym miejscu, co znacząco obniży stałe wydatki na wynajem lokali. Tuż przy samej budowli przygotowano również bezpieczne stanowiska cumownicze przeznaczone dla mniejszych jednostek pływających, co stanowi niezwykle symboliczny powrót aglomeracji nad rzekę.

Budynek w szczecińskiej Wenecji czeka na wielkie otwarcie

Budynek, który jeszcze nie tak dawno straszył okolicznych mieszkańców jako jedna z największych nadodrzańskich ruin, dzisiaj jest całkowicie zrewitalizowanym obiektem. Zakończono już wszystkie zaplanowane prace budowlane i wykończeniowe, a obecnie na miejscu trwają niezbędne odbiory techniczne i uciążliwe procedury urzędowe mające na celu wydanie zgody na pełne użytkowanie. To absolutnie finałowy etap przed uroczystym otwarciem nowej bazy Wód Polskich, który ostatecznie zamknie wieloletnie starania o ocalenie tego malowniczego fragmentu "szczecińskiej Wenecji".

Sąsiednie kamienice przy Kolumba 80 wciąż niszczeją i czekają

Mimo że nowo otwarta siedziba państwowej instytucji robi kolosalne wrażenie, wystarczy odejść zaledwie kilkadziesiąt metrów dalej, aby ujrzeć zgoła odmienny krajobraz. Zlokalizowane w sąsiedztwie budowle przy ulicy Kolumba wciąż zamieniają się w dramatyczne zgliszcza. Powybijane szyby, zarośnięte chwastami podwórka, okna zabite tanimi płytami OSB i ściany podparte stalowymi elementami dobitnie pokazują, że proces rewitalizacji tego rejonu dopiero nieśmiało startuje. Większość z tych potwornie zaniedbanych obiektów znajduje się w prywatnych rękach. Można jedynie liczyć na to, że spektakularna inwestycja Wód Polskich zainspiruje wreszcie innych właścicieli do przywrócenia blasku swoim cennym nieruchomościom.

QUIZ: "Poniemiecki" czy współczesny? Rozpoznajesz te budynki w Szczecinie?
Pytanie 1 z 12
Jeden z najbardziej charakterystycznych budynków na placu Orła Białego to:
QUIZ: przedwojenne czy współczesne?
Tramwaje wróciły na ulicę Kolumba