Spis treści
Penis na pięć pięter. Satyryczne dzieło na siedzibie gazety
Monumentalna instalacja artystyczna pod nazwą „Friede sei mit Dir” (czyli „Pokój z tobą”), określana potocznie jako „Siusiak nad Berlinem”, to odważny projekt artysty Petera Lenka. Została ona odsłonięta w 2009 roku na zewnętrznej ścianie dawnego budynku redakcji „Die Tageszeitung” („taz”), w którym mieścił się lewicowy dziennik znany z bezkompromisowego i satyrycznego punktowania czołowych polityków oraz wpływowych mediów.
Głównym bohaterem tego nietypowego muralu jest dawny szef redakcji popularnego brukowca „Bild”, Kai Diekmann, którego wyposażono w gigantyczne, nienaturalnie długie przyrodzenie rozciągające się na wysokość aż pięciu pięter. Na tym jednak ten artystyczny żart się nie kończy, ponieważ cała ściana frontowa stanowi wielką, złośliwą satyrę, w której upchnięto mnóstwo drobnych nawiązań.
Wśród misternych detali można dostrzec malutkie figurki działaczy politycznych wspinających się po ogromnym członku niczym po szczeblach zawodowej kariery, a także karykaturalne twarze potężnych graczy rynków medialnych. Twórca uwzględnił tam setki odniesień do rozmaitych skandali, głośnych procesów sądowych oraz sporów, które w przeszłości silnie wstrząsały opinią publiczną za zachodnią granicą. Nie zabrakło także charakterystycznych dla rzeźbiarza wykrzywionych grymasów, zdeformowanych sylwetek czy zabawnych dymków tekstowych.
Ten ogromny, wielopoziomowy projekt artystyczny działa jak gigantyczny złośliwy żart, który potrafi jednocześnie wywołać uśmiech, wprawić przechodnia w zakłopotanie i wbić bolesną szpilę w wielkie korporacje wydawnicze.
Instalacja niedaleko Checkpoint Charlie
Ten nietypowy obiekt znajduje się zaledwie 130 metrów od Checkpoint Charlie, bardzo słynnego symbolu zimnej wojny. Dzięki takiemu układowi każdego dnia rzeźbę mijają ogromne tłumy turystów, którzy masowo zatrzymują się, by robić zdjęcia, a nierzadko wręcz oblewają się rumieńcem, patrząc nieśmiało w górę kamienicy.
Konkretny adres tego miejsca to Rudi-Dutschke-Straße 23 w centralnej dzielnicy Mitte. Wystarczy pokonać zaledwie kilkadziesiąt kroków od legendarnego przejścia granicznego między wschodnim i zachodnim Berlinem, aby osobiście stanąć przed wyjątkową ścianą, jakiej po prostu nie da się zignorować.
Murale i sztuka uliczna w Niemczech. Berlin słynie z kontrowersji
Główna metropolia Niemiec od długiego czasu jest domem dla niezwykle śmiałych form miejskiej sztuki ulicznej. Głośna instalacja „Friede sei mit Dir” wręcz perfekcyjnie wpisuje się w ten lokalny, mocno szokujący artystycznie klimat.
Przemierzając ulice tego wspaniałego miasta, można natknąć się na wiele innych niezwykłych obiektów, do których bez wątpienia zaliczają się:
- olbrzymie, podziurawione ludzkie figury stojące bezpośrednio w rzece Sprewie, znane powszechnie pod nazwą „Molecule Man”,
- słynna East Side Gallery, czyli długa seria malowideł stworzonych na ocalałych fragmentach Muru Berlińskiego, gdzie króluje legendarny „Braterski pocałunek”,
- niezliczone tymczasowe projekty o charakterze politycznym i prześmiewczym, regularnie znikające i pojawiające się z powrotem na publicznych placach.
Sam twórca ma w swoim dorobku niezwykle pokaźną liczbę niesamowicie odważnych realizacji, a jego znak firmowy to groteskowe wyolbrzymienia połączone z kąśliwym komentowaniem współczesnego społeczeństwa. Zaskakująca konstrukcja „Friede sei mit Dir” stanowi na ten moment jedno z najpopularniejszych i najbardziej charakterystycznych dzieł prezentujących ten nurt artystyczny.
Jak odnaleźć „Friede sei mit Dir”?
Dotarcie pod ten adres w zasadzie nie powinno sprawić najmniejszego problemu żadnemu turyście:
- najpierw należy skierować swoje szybkie kroki pod wspaniałe historyczne przejście Checkpoint Charlie,
- następnie trzeba ustawić się przodem do fasady stojącego tam budynku muzealnego,
- kolejnym łatwym etapem jest po prostu bezpośredni skręt w ulicę Rudi-Dutschke-Straße,
- już po przejściu kilkudziesięciu metrów oczom ukaże się potężna rzeźba, na którą z pewnością wpadniesz.
Osoby zwiedzające miasto z wykorzystaniem lokalnego transportu zbiorowego powinny pamiętać o pewnej cennej podpowiedzi polegającej na tym, że bezpośrednio przy tym miejscu funkcjonuje stacja metra „Kochstraße / Checkpoint Charlie” kursującego na linii U6. Wystarczy wyjść na powierzchnię i przejść krótki odcinek, aby natychmiast znaleźć się przy ścianie.
Atrakcja turystyczna zrodzona z ostrego medialnego konfliktu
Choć pierwotnie projekt „Friede sei mit Dir” został powołany do życia wyłącznie jako prześmiewcza odpowiedź na branżowe kłótnie, to dzisiaj funkcjonuje on już jako zupełnie samowystarczalny byt. Odwiedzający miasto turyści uwielbiają strzelać sobie pamiątkowe fotki na jego tle, organizatorzy miejskich wycieczek wplatają ten punkt do swojego harmonogramu, a wyluzowani berlińczycy akceptują wszystko z uśmiechem na ustach.
Jednego można być w tej kwestii stuprocentowo pewnym, gdyż nigdzie na kuli ziemskiej nie uświadczy się tak gigantycznej erekcji wkomponowanej bezpośrednio w krajobraz zabytkowego centrum stolicy.
Kim jest twórca monumentalnej erekcji?
Urodzony w 1947 roku Peter Lenk należy do wąskiego grona najsłynniejszych niemieckich artystów o zacięciu czysto satyrycznym. Pochodzący z małej miejscowości Konstancja mężczyzna od wielu dekad zajmuje się wznoszeniem wymyślnych instalacji, które bardzo celnie oraz bezwzględnie obnażają wszystkie przywary czołowych polityków, pracowników znanych redakcji oraz lokalnych celebrytów. Jego osobista twórczość charakteryzuje się sporą dawką komiksowej przesady, dziwaczną groteską i bezkompromisowymi obserwacjami kondycji współczesnych elit.
Na liście jego największych artystycznych triumfów widnieje chociażby doskonale kojarzona rzeźba „Imperia” ze wspomnianej Konstancji, ukazująca wielką i dumną kobietę dzierżącą na otwartych dłoniach pomniejszone figurki ówczesnego papieża oraz rzymskiego cesarza. Warto dodać, że południowe rubieże Niemiec są wręcz usiane mnóstwem jego drobnych, ironicznych i dających do myślenia płaskorzeźb.
Ten wybitny rzeźbiarz ewidentnie nie stroni od wywoływania ogólnonarodowych skandali, a w pewnym sensie wręcz chętnie je na siebie ściąga. Głośne na całą Europę „Friede sei mit Dir” to niezaprzeczalnie jeden z najbardziej medialnych konceptów artysty, idealnie uosabiający jego silne przekonanie o tym, że sztuka ma wywoływać poruszenie w narodzie.
26
