Słynna atrakcja w Brazylii to tylko kopia. Oryginał znajduje się w polskim mieście

Monumentalna brama w brazylijskim Pomerode została wzniesiona w 2000 roku jako dokładne odzwierciedlenie obiektu, który powstał wiek wcześniej w Szczecinie i przetrwał do dziś. Polską wersję można podziwiać w pobliżu centrum i głównych atrakcji stolicy Pomorza Zachodniego, choć nie należy ona do najpopularniejszych punktów na turystycznej mapie miasta. Dlaczego replika tej szczecińskiej konstrukcji znalazła się w Ameryce Południowej? Stoi za tym fascynująca opowieść.

Zabytkowa brama w Szczecinie

Brama Wjazdowa na Teren Zarządu Portu Szczecin-Świnoujście, znana niegdyś jako Brama Główna Portu Wolnocłowego, usytuowana jest przy ulicy Bytomskiej. Znajduje się ona w bezpośrednim sąsiedztwie głównych dróg łączących serce Szczecina z jego prawobrzeżną częścią, co sprawia, że jest doskonale widoczna zarówno z ulicy Energetyków, jak i z Trasy Zamkowej.

Konstrukcja ta powstała na przełomie XIX i XX wieku, w czasach dynamicznej rozbudowy szczecińskiego portu oraz formowania strefy wolnocłowej. Jako główny punkt wjazdowy na ten teren, brama uosabiała nadzór i dostęp do kluczowego sektora gospodarki. Zbudowana w stylu neogotyckim, wyróżnia się eleganckim i reprezentacyjnym obliczem, co miało uwydatniać rangę portu w skali miasta i całego regionu.

Po zakończeniu II wojny światowej i przejęciu Szczecina przez polską administrację, brama nie straciła swojego przeznaczenia. Nadal stanowiła wejście na teren portowy, będąc jednocześnie – obok zabytkowej siedziby Zarządu Portu Szczecin-Świnoujście oraz innych historycznych gmachów – prawdziwą perłą tej przemysłowej dzielnicy miasta.

Wierna kopia w Brazylii

Skąd wziął się pomysł, by w brazylijskim Pomerode wybudować replikę szczecińskiego zabytku? Pomerode do dziś uchodzi za najbardziej „niemieckie” miasto w Brazylii, co zawdzięcza swoim założycielom – niemieckim emigrantom wywodzącym się z terenów obecnego Pomorza Zachodniego. Tamtejsza ludność nadal pielęgnuje tradycje swoich przodków, posługuje się regionalną odmianą języka niemieckiego, a miejska zabudowa do złudzenia przypomina pomorską architekturę.

Wzniesienie bramy miało wymiar symboliczny – stanowiło sentymentalny powrót do korzeni, hołd złożony dawnym pokoleniom oraz dowód przywiązania do pomorskiej tradycji. Pomysłodawcą tego przedsięwzięcia był Wolfgang Weege, wywodzący się z rodziny imigrantów, którzy osiedlili się w Pomerode wiele lat wcześniej. W ten sposób chciał on uhonorować pochodzenie tutejszych mieszkańców i podkreślić ich więź z dawną ojczyzną.

Zdecydowano się na odtworzenie dawnej bramy Portu Wolnocłowego, ponieważ dla wielu osób opuszczających niegdyś Szczecin była to prawdopodobnie ostatnia budowla, jaką zapamiętali przed wyruszeniem w daleką podróż. Stała się ona dla nich swoistym symbolem i pożegnalnym obrazem rodzinnych stron.

Replikę szczecińskiego zabytku ochrzczono mianem Portico do Imigrante, co w tłumaczeniu oznacza Bramę Imigrantów. Jej uroczyste odsłonięcie miało miejsce w 2000 roku, dokładnie w setną rocznicę wybudowania oryginału.

Symbol historii

Oryginalna brama wjazdowa do Zarządu Portu to niewątpliwie niezwykle istotny świadek historii szczecińskiego portu z początków dwudziestego wieku. Z kolei jej bliźniacza wersja w Pomerode odgrywa doniosłą rolę symboliczną, upamiętniając osadników z Pomorza oraz ich bogaty dorobek na brazylijskiej ziemi.