Polska bandera wraca na statki PŻM po ponad 20 latach. Dlaczego nasi armatorzy wybierali obce flagi?

Po przeszło dwudziestu latach przerwy statki Polskiej Żeglugi Morskiej ponownie zaczną pływać pod biało-czerwoną flagą. Przełomowym momentem okazał się chrzest jednostki Bursztyn Unity, która otrzymała polską banderę i Szczecin jako swój port macierzysty. Podobna sytuacja nie miała miejsca od 2004 roku, kiedy to z ostatniego statku PŻM zniknęły nasze barwy narodowe.

Prom Bursztyn Unity pod polską banderą

Uroczystość chrztu nowoczesnego promu pasażersko-towarowego Bursztyn Unity zorganizowano 11 listopada na Wałach Chrobrego w Szczecinie. Jednostkę dla polskiego armatora wybudowała Gdańska Stocznia Remontowa, a statek skierowano do obsługi połączenia między Świnoujściem a Ystad. Najważniejszą informacją pozostaje jednak rejestracja nowego promu pod polską banderą. Jak informuje Ministerstwo Infrastruktury, to pierwszy przypadek od około 22 lat, kiedy statek rodzimego przewoźnika wraca pod barwy narodowe.

- Po 22 latach przerwy przywracamy polską banderę – zaznaczył dzień przed głównymi obchodami Arkadiusz Marchewka, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury, podczas konferencji prasowej zorganizowanej na pokładzie jednostki.

Szczecin portem macierzystym nowego promu PŻM

Wiceszef resortu infrastruktury otwarcie przyznał, że wyznaczenie Szczecina na port macierzysty nowej jednostki ma wyjątkowe znaczenie.

- Po raz kolejny Szczecin staje się stolicą polskiej żeglugi. Najnowszy prom Bursztyn jest najnowocześniejszą jednostką zaprojektowaną przez polskich konstruktorów, zbudowaną przez polskich stoczniowców dla polskiego armatora z Polskiej Żeglugi Morskiej – stwierdził Marchewka.

Polityk zwrócił również uwagę, że wybór Szczecina na port macierzysty wynika z lokalizacji głównej siedziby przedsiębiorstwa żeglugowego.

= Portem macierzystym dla promu Bursztyn jest Szczecin, czyli miasto, siedziba armatora – dodał wiceminister.

Dlaczego polskie statki pływały pod obcymi banderami?

Wielu obserwatorów może dziwić fakt, że w minionych latach zdecydowana większość jednostek polskich armatorów używała zagranicznych bander. Taka praktyka obejmowała również flotę należącą do Polskiej Żeglugi Morskiej.

Głównym powodem takich decyzji były kwestie finansowe. Przedsiębiorstwa żeglugowe rejestrowały statki na Cyprze, Malcie, Bahamach oraz w Liberii, licząc na mniejsze obciążenia podatkowe, lepsze warunki ubezpieczeń społecznych i uproszczoną biurokrację. W globalnym transporcie morskim takie działanie określa się mianem wykorzystywania tak zwanych wygodnych bander, podczas gdy polska flaga uchodziła za egzotyczną i niekorzystną finansowo.

- Przez wiele lat pytano, dlaczego statki polskich armatorów pływają pod obcymi flagami. Odpowiedź była prosta: było to tańsze i bardziej opłacalne – tłumaczył Arkadiusz Marchewka.

Analizy branżowe wskazują, że ostatnia jednostka Polskiej Żeglugi Morskiej zmieniła polską banderę na obcą w 2004 roku. Od tamtej pory największy rodzimy przewoźnik morski podlegał pod względem formalnym wyłącznie pod zagraniczne systemy prawne.

Ministerstwo Infrastruktury zmienia przepisy dla armatorów

Przywrócenie biało-czerwonych barw na statki wymagało wdrożenia odpowiednich zmian w prawie przez Ministerstwo Infrastruktury.

- Po 30 latach w Polsce znów zostały stworzone warunki do tego, aby statki należące do naszych armatorów mogły dumnie pływać pod polską flagą – powiedział Marchewka.

Przedstawiciel rządu wytłumaczył, że nowe regulacje pozwalają na zastąpienie podatku CIT podatkiem tonażowym, poszerzają ulgi w podatku PIT dla załóg oraz gwarantują korzystniejsze zasady opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

- Musieliśmy zmienić szereg przepisów, które sprawiły, że pływanie pod polską flagą jest tak atrakcyjne, jak było dotychczas pod flagami zagranicznymi – zaznaczył wiceszef resortu.

Oprócz tego Rada Ministrów zaakceptowała projekt przepisów ułatwiających sam proces rejestracji jednostek w naszym kraju. Planowane jest utworzenie jednolitego cyfrowego rejestru okrętowego, który umożliwi szybsze i wygodniejsze dla przewoźników załatwianie formalności przez internet, również z wykorzystaniem dokumentacji w języku angielskim.

Promy Jantar Unity i Amber Unity też otrzymają polską banderę

Zarejestrowanie w kraju jednego promu ma być zaledwie pierwszym krokiem w procesie przywracania narodowej bandery.

Wcześniej sporo kontrowersji wywołała sprawa promu Jantar Unity, który po uroczystości chrztu w styczniu 2026 roku rozpoczął rejsy pod flagą Cypru, chociaż wybudowano go na zlecenie polskiego przewoźnika. Tamta decyzja zapoczątkowała publiczną debatę nad dalszymi losami rodzimej bandery na morzu.

Obecnie strona rządowa deklaruje, że jednostka Jantar Unity również zostanie przerejestrowana pod polską flagę. Analogiczne zamiary obejmują trzeci budowany właśnie statek z tej samej serii, czyli Amber Unity.

Powrót polskiej bandery na Bałtyk

Podniesienie polskiej bandery na jednostce Bursztyn Unity stanowi początek większego planu wzmacniania znaczenia rodzimej floty.

- Naszym celem jest nie tylko funkcjonowanie i utrzymanie się na rynku, ale odzyskanie tego, co przez ostatnie lata zostało utracone – mówił Arkadiusz Marchewka.

W przypadku spełnienia obietnic o zmianie flagi na statku Jantar Unity oraz rejestracji w kraju promu Amber Unity, Szczecin zapoczątkuje największy od dekad powrót naszych barw na Morze Bałtyckie. Dzięki temu nowoczesne jednostki polskich przewoźników po przeszło dwudziestu latach przerwy znów zaczną regularnie kursować pod biało-czerwoną banderą.

Sonda
Czy Szczecin jest prawdziwie "morskim" miastem?
Tak wygląda prom Bursztyn Unity w środku

ROLKI