"Polska Amazonia" zostanie parkiem narodowym. Rząd omija prezydenckie weto

Międzyodrze jako eksklawa parku narodowego

Zgodnie z opublikowanym w poniedziałek projektem rozporządzenia, blisko 1400 hektarów Doliny Dolnej Odry, zlokalizowanych na terenie gminy Kołbaskowo oraz Szczecina, ma zostać przyłączonych do Drawieńskiego Parku Narodowego. Ta nowa przestrzeń będzie działać jako swoista eksklawa pod nazwą „Obwód Ochronny Dolina Dolnej Odry”.

Jak wynika z Ocen Skutków Regulacji, wcielenie Międzyodrza w granice parku umożliwi prowadzenie aktywnych działań ochronnych, odbudowę siedlisk przyrodniczych oraz zabezpieczenie unikalnych populacji roślin, zwierząt i grzybów. Co ważne, teren ten nadal będzie otwarty dla turystów, osób spacerujących, działań edukacyjnych oraz amatorskiego wędkarstwa, oczywiście w ramach przepisów obowiązujących w parkach narodowych.

Wyspy tak, rzeka nie. Co dokładnie trafi pod ochronę?

Warto zaznaczyć, że w granice parku nie zostaną włączone koryta rzeczne Odry Zachodniej i Odry Wschodniej. Zamiast tego, ochroną zostaną objęte trzy wyspy, które wykraczają poza główny teren Międzyodrza:

• Łęgi Kurowskie,
• Klucki Ostrów,
• Zaklucki Ostrówek.

Oprócz tego, do Drawieńskiego Parku Narodowego zostaną włączone grunty o powierzchni 155,36 ha w gminie Drawno, które park wykupił już wcześniej z myślą o ochronie przyrody.

Unikatowe mokradła i torfowiska. Dlaczego Międzyodrze jest tak cenne?

W Ocenach Skutków Regulacji mocno zaakcentowano, że Międzyodrze wyróżnia się niezwykłymi walorami przyrodniczymi. Występują tam m.in. mokradła, torfowiska oraz rozbudowane ekosystemy rzeczne, które cechuje ogromna bioróżnorodność. Są to siedliska o znaczeniu nie tylko krajowym, ale i międzynarodowym, które według twórców projektu absolutnie zasługują na najwyższą ochronę.

Zwrócono też uwagę na swoiste powiązanie przyrodnicze Międzyodrza z Drawieńskim Parkiem Narodowym. Na obu tych terenach można spotkać podobne środowiska torfowiskowe i wiele gatunków ryb, które są typowe dla nieprzekształconych systemów wodnych.

Samorządy podzielone. Jedni chcieli nowego parku, inni – powiększenia istniejącego

Decyzja o włączeniu Międzyodrza do obecnego parku narodowego spotkała się z aprobatą ze strony gminy Kołbaskowo, miasta Szczecin, władz powiatu polickiego oraz sejmiku województwa zachodniopomorskiego. Z drugiej strony, gmina Widuchowa i powiat gryfiński opowiadały się za powołaniem zupełnie nowego Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry na mocy oddzielnych przepisów.

Weto prezydenta zablokowało powstanie nowego parku

W listopadzie ubiegłego roku plany utworzenia odrębnego Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry zostały przekreślone przez weto prezydenta Karola Nawrockiego. Głowa państwa argumentowała, że informacje o chronionych gatunkach na tym obszarze bywają „częściowo nieaktualne lub niezweryfikowane”, a sama inicjatywa nie została poparta rzetelnymi dowodami na to, że teren wymaga aż tak rygorystycznej ochrony.

Prezydent zwrócił też uwagę na niepokoje lokalnej społeczności. Mieszkańcy obawiali się, że nowy status terenu narzuci znaczne ograniczenia w prowadzeniu biznesu, w rolnictwie, rybołówstwie oraz turystyce na wodzie. Wymieniono także niedostateczne konsultacje społeczne, brak dogłębnych dyskusji z ekspertami i potencjalne zagrożenia dla żeglugi śródlądowej na Odrze.

Rząd znalazł sposób bez zgody prezydenta

Po zablokowaniu ustawy przez prezydenta Ministerstwo Klimatu ogłosiło inną ścieżkę działania. Postanowiono po prostu rozszerzyć terytorium Drawieńskiego Parku Narodowego o wspomniane 1400 ha Międzyodrza. Taki zabieg formalny nie potrzebuje już akceptacji głowy państwa.

W kwietniu wiceszef resortu klimatu Mikołaj Dorożała zapowiadał, że cała procedura powinna zostać sfinalizowana przed końcem października.

Warto dodać, że w Polsce funkcjonują aktualnie 23 parki narodowe, które pokrywają zaledwie około 1 procenta terytorium państwa. Ostatni z nich – Park Narodowy Ujście Warty – został ustanowiony ponad dwie dekady temu, w 2001 roku.